OFELIA
Jerzy Fryderyk Wojciechowski
Jerzy Fryderyk Wojciechowski nie tylko skomponował muzykę do tekstu Stanisława Wyspiańskiego Śmierć Ofelii, ale także zaprojektował jego nową, sceniczną rzeczywistość, odnajdując w lirycznym monologu potencjał dramatyczny – rozpisał tekst na dwie postaci, jedną rzeczywistą, drugą uosabiającą wewnętrzny głos. Inwencja kompozytora w zaskakujący sposób przełamuje szekspirowskie, romantyczne czy modernistyczne stereotypy i pozwala przyjrzeć się bohaterce z perspektywy współczesnej. Echa melodii znanych piosenek jednej z gwiazd muzyki pop, które wybrzmiewają w kolejnych scenach, przekształcają i przybliżają doświadczenie Ofelii, dotychczas traktowanej w wielu interpretacjach dość powierzchownie i przedmiotowo. Już sam tytuł tej opery – nie Hamlet, ani też za Wyspiańskim Śmierć Ofelii, ale właśnie Ofelia – sugeruje, kto jest podmiotem, komu należy (w końcu!) oddać głos, albo raczej kogo należałoby usłyszeć. Bohaterka nie powtarza już słów i akcji znanego dramatu, ale błądzi, zastanawia się, dzieli całym swoim doświadczeniem życiowym i próbuje dokonać egzystencjalnego wyboru.
Prezentacja dzieła Wojciechowskiego w ramach finału Metafor Rzeczywistości nie jest gotową inscenizacją – opieka reżyserska (Krzysztof Cicheński) i wideo (Julia Kosek) – są jednak bardzo pomocne w odkryciu zapisanego w partyturze potencjału scenicznego i dyskursywnego tej opery.
Intrygujące zagadnienie, wyrażone w pytaniach „kim jest Ofelia?” lub „kim mogłaby (dzisiaj) być?”, „w jakim dramacie uczestniczyć?”, można ująć także w szerszym kontekście – w jaki sposób (i w jakim stopniu) pewien ludzki archetyp, którym niewątpliwie stała się ta postać, ujawnia się we współczesnej kulturze i sztuce oraz w codziennym doświadczeniu jednostki.

Prezentacja 21 października 2017
w ramach X Metafor Rzeczywistości
Teatr Wielki im. Stanisława Moniuszki w Poznaniu

Muzyka: Jerzy Fryderyk Wojciechowski
Libretto: Stanisław Wyspiański
Opieka muzyczna: Grzegorz Wierus
Opieka reżyserska: Krzysztof Cicheński
Wideo: Julia Kosek
Występują: Maria Domżał, Maria Antkowiak
Orkiestra Kameralna Teatru Wielkiego w Poznaniu

Foto: Teatr Wielki w Poznaniu